rtkoawz / HomeWork / ประวัติวรรณคดีสมัยธนบุรี

ประวัติวรรณคดีสมัยธนบุรี

 
ประวัติวรรณคดีไทยสมัยธนบุรี (พ.ศ. 2310-2325)
กรุงธนบุรีเป็นราชธานีในช่วงระยะเวลาเพียง 15 ปี ซึ่งเป็นช่วงเวลาบูรณะบ้านเมืองหลังจากพระเจ้ากรุงธนบุรี (พระเจ้าตากสินมหาราช) ได้กอบกู้เอกราช แม้ว่าจะเป็นระยะสั้นๆ แต่ยังมีวรรณคดีสำคัญเกิดขึ้น
1. รามเกียรติ์ ฉบับพระเจ้ากรุงธนบุรี มี 4 ตอน
- พระมงกุฎประลองศร - ท้าวมาลีวราชว่าความ
- หนุมานเกี้ยวนางวานริน - ทศกัณฐ์ตั้งพิธีทรายกรด
2. โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี
3. นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน
4. ลิลิตเพชรมงกุฎ
5. อิเหนาคำฉันท์
ในที่นี้จะกล่าวเฉพาะวรรณคดีบางเรื่องที่มีความสำคัญ  และมีความสัมพันธ์ด้านประวัติศาสตร์ ดังนี้


 
 
โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี
ผู้แต่ง  นายสวน ผู้เป็นมหาดเล็กของพระเจ้ากรุงธนบุรี
จุดมุ่งหมายในการแต่ง เพื่อสรรเสริญพระเจ้ากรุงธนบุรี
ลักษณะคำประพันธ์ โคลงสี่สุภาพจำนวน 85 บท
เนื้อเรื่องย่อ เริ่มต้นด้วยการบอกนามผู้แต่ง บอกจุดมุ่งหมายในการแต่ง บอกวันเวลาในการแต่ง  จากนั้นไปชมพระบุญญาธิการของพระเจ้ากรุงธนบุรี ด้านต่างๆ ได้แก่ พระราชกรณียกิจด้านศาสนา การสร้างเมือง  กล่าวถึงพระมเหสี ชมข้าราชการ ทหาร  กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมเพื่อเข้าสู่นิพพาน
 
คุณค่าของเรื่อง
1.คุณค่าด้านประวัติศาสตร์ ให้ความรู้เกี่ยวกับเหตุการณ์การสถาปนากรุงธนบุรีเป็นเมืองหลวง การปราบก๊กต่างๆ เจ้านครราชสีมา  เจ้านครศรีธรรมราช และเจ้าพระฝาง ทั้งนี้ยังให้ทราบรายละเอียดว่าภายในพระราชฐานมีการบรรเลงมโหรีและมีนางรำ
ตัวอย่าง
การยกทัพจากจันทบุรีมาสร้างเมืองใหม่คือกรุงธนบุรี
จึ่งยกพยุหยาตรข้าม กันดาร ชเลนา
จรจากจันทบูรสถาน ท่านไท้
สถิตธนนครินราน อริราช
หวังศาสน์สมบูรณ์ เทพซร้องสดุดี

2. คุณค่าด้านสังคม บอกให้ทราบว่า สมัยนั้นในพระราชวังมีการแสดงระบำรำฟ้อน การบรรเลงวงมโหรี
มีนรนาริศเรื้อง ระบำขำ
วรรูปสุนทรรำ เรื่อยร้อง
ชูเฉลิมราชฐานบำ- เรอราช
เป็นที่สุขเขษมซร้อง พรั่งพริ้มเพราไสว
3. คุณค่าด้านวรรณศิลป์ วรรณคดีเรื่องนี้นายสวน มหาดเล็ก แต่งด้วยความภักดี จึงมุ่งเน้นกล่าวสรรเสริญมากกว่ามุ่งความไพเราะด้านวรรณศิลป์ แต่ก็มีโคลงที่มีความไพเราะ

 
- การใช้สัมผัสพยัญชนะภายในแต่ละวรรค
พระมามอบชีพช้อน ชิพิต
อวยโภชนาทานอุทิศ ทั่วได้
อเนกบริจาคนิตย์ สนองศาส นานา
ธรณิศหวาดไหวไหว้ เชิดชี้ชมผล
ถอดความ พระองค์(พระเจ้าธนบุรี) มอบชีวิตของพระองค์อุ้มชูผู้อื่น พระองค์ทรงบริจาคทาน สม่ำเสมอ ตามคำสอนในพระพุทธศาสนา ไม่ว่าพระองค์ทรงเสด็จไปหนใดมีแต่เสียงสรรเสริญ






 
นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน (เดิม นิราศกวางตุ้ง)
ผู้แต่ง พระยามหานุภาพ
จุดมุ่งหมายในการแต่ง เพื่อเล่าเรื่องการเดินทางโดยเรือสำเภาไปกรุงปักกิ่งกับคณะราชทูตไทย ซึ่งไปเจริญพระราชไมตรีกับพระเจ้ากรุงจีน เมื่อวันอาทิตย์ เดือน 7 แรม 10 ค่ำ ปีฉลู พ.ศ. 2324 เป็นวรรณคดีนิราศ แต่เป็นนิราศเล่าเรื่องการเดินทาง ไม่มีการพรรณนาความรักถึงหญิงคนรักเหมือนนิราศเรื่องอื่นๆ


 
ลักษณะคำประพันธ์ กลอนนิราศ  คือกลอนสุภาพ แต่จะขึ้นต้นด้วยวรรครับ และลงท้ายด้วย  เอย นิราศเรื่องนี้มีความยาว  285  บท
เรื่องย่อ กวีกล่าวถวายบังคมลาพระเจ้าแผ่นดิน แล้วกล่าวถึงเรื่องที่ไทยกับจีนมิได้ติดต่อเจริญไมตรีกันถึง 25 ปี พระเจ้ากรุงธนบุรีจึงให้ราชทูตเชิญพระราชสาสน์และเครื่องบรรณาการไปยังปักกิ่งโดยเรือสำเภา 11 ลำ ตอนท้ายเรื่องกล่าวสรรเสริญว่าเป็นเพราะพระบารมีของพระเจ้ากรุงธนบุรีจึงเดินทางโดยปลอดภัย


 
คุณค่า  นิราศพระมหานุภาพไปเมืองจีนมีคุณค่าดังนี้
1. คุณค่าด้านประวัติศาสตร์ นิราศเรื่องนี้มีความสำคัญมากในทางประวัติศาสตร์ เพราะเป็นหลักฐานชิ้นเดียวที่บันทึกเรื่องพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงแต่งราชทูตไปเจริญพระราชไมตรีกับพระเจ้ากรุงจีน ณ  กรุงปักกิ่ง
2. คุณค่าด้านขนบธรรมเนียมประเพณีและพิธีกรรมหลายอย่าง เช่น ธรรมเนียมการเข้าพบขุนนางอุปราชของจีน  การเข้าถวายเครื่องราชบรรณาการ  การไหว้ผีน้ำ  การเผากระดาษที่วาดรูปบุคคลใส่ไว้เพื่อสะเดาะเคราะห์  การไหว้เทพ  การไหว้เจ้า


 
3. คุณค่าด้านตำนาน  กวีผ่านสถานที่บางแห่งก็ได้เล่าตำนานไว้ด้วย  เช่น  ตำนานภูเขาช้างข้าม  ภูเขาอินตั้ง
4. คุณค่าด้านสังคม  กวีผ่านสถานที่ใดก็จะเล่าสภาพบ้านเมือง  สภาพชีวิตของผู้คนที่พบเห็น 
5. คุณค่าด้านวรรณศิลป์  กลอนนิราศเรื่องนับว่ามีความสำคัญ กล่าวคือ เป็นกลอนที่เชื่อมต่อระหว่างกลอนอยุธยาซึ่งนิยมใช้สัมผัสพยัญชนะมากว่าสัมผัสสระภายในวรรค  กับกลอนรัตนโกสินทร์ซึ่งเริ่มนิยมสัมผัสสระภายในวรรคมากขึ้น กระทั่งสุนทรภู้แต่งกลอนโดยใช้สัมผัสสระภายในวรรคอย่างสม่ำเสมอจนเป็นที่นิยมจนถึงปัจจุบัน

KoNgEzWed Nov 11 2009 20:17:23 GMT+0700 (ICT)