udontham / ชีววิทยาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 / ระบบสืบพันธุ์พืช

ระบบสืบพันธุ์พืช



                                    เวลาโลกเปลี่ยนสั้น-ยาว กับผลกระทบระบบสืบพันธุ์พืช (
5 - 11 เม.ย. 53)

             จากกระแสข่าวชี้ว่าการเกิดแผ่นดินไหวทำให้แกน โลกเอียงและยังทำให้เวลาสั้นลง มีผลกระทบอย่างไรบ้างนั้น ดร.ณัฐพล อ่อนปาน อาจารย์ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ให้ความรู้ว่า สิ่งมีชีวิตบนโลกต่างต้องมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมทั้งมีชีวิตและไม่มีชีวิต การเปลี่ยนแปลงความยาวของวันจัดเป็นปัจจัยของสิ่งแวดล้อมที่อาจมีผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตไม่มากก็น้อย เช่น รานิว โรสปอรา ยีนซึ่งอยู่ในสิ่งมีชีวิตจะสร้างดีเอ็นเอเพิ่มปริมาณเพื่อแบ่งเซลล์ในเวลากลางคืนเพื่อไม่ให้รังสียูวีทำอันตรายต่อสารพันธุกรรมของมัน ถ้าวันของโลกสั้นลงการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตอาจน้อยลงไปด้วย แต่ถ้าสั้นเพียงเสี้ยววินาที จะให้ผลชัดเจนเพียงใดเป็นเรื่องที่ต้องศึกษากัน

 

 

 

 

 

 

 

  แต่ในงานวิจัยบางอย่างแสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงของแสงเพียงเสี้ยววินาทีก็มีนัยสำคัญ โดยเฉพาะการทดลองกับพืช ที่แสดงให้เห็นว่าการตอบสนองต่อช่วงแสงนั้นสามารถเปลี่ยนแปลงพืชให้รับรู้ว่าเป็นเวลากลางวันด้วยการให้แสงพืชเพียงเสี้ยววินาที เช่น การใช้แฟลชในขณะที่เป็นเวลากลางคืนอยู่ พืชจะแปลผลว่า เป็นฤดูกาลที่มีกลางคืนสั้น กลางวันยาว และมีผลกระทบต่อการออกดอก ในธรรมชาติถ้าการออกดอกของพืชไม่ตรงกับเวลาของแมลงที่ช่วยผสมเกสรของมันขึ้นมา ความสามารถในการสืบพันธุ์ ก็อาจจะลดลง และส่งผลต่อประชากรรุ่นหลังได้

 

              ขณะเดียวกัน ผู้ช่วยศาสตราจารย์อุษณีษ์ พิชกรรม ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ให้ความรู้เพิ่มเติมในประเด็นนี้ว่า เมื่อก่อนเราจะเรียก “พืชวันสั้นและพืชวันยาว” หมายความว่า มีพืชหลายชนิดที่ออกดอกในช่วงฤดูที่เวลากลางวันยาวกว่ากลางคืน และหลายชนิดออกดอกในช่วงฤดูที่กลางวันสั้นกว่ากลางคืน แต่ปัจจุบันนักพฤกษศาสตร์พบแล้วว่า สิ่งที่กระตุ้นการออกดอกแท้จริงแล้วคือความยาวนานของความมืด ซึ่งเกษตรกรใช้ ความรู้นี้ในการจัดการกับพืชตัดดอกเป็นการค้า เช่น ดอกเบญจมาศ ที่ปลูกกันมากบนที่สูงภาคเหนือ จะเห็นว่ามีการเปิดไฟกันสว่างไสวในแปลงบนดอย เพื่อควบคุมการออกดอกนั่นเอง หรือข้าวของไทยเราเองหลายพันธุ์ แม้กระทั่งข้าวหอมมะลิก็ต้องปลูกในช่วงนาปีเท่านั้นจึงจะออกรวง เพราะเป็นช่วงที่มีแสงตรงกับที่ต้นข้าวต้องการ

 

              สำหรับต้นไม้ใหญ่ ๆ ก็แสดงปฏิกิริยาตอบสนองต่อเวลากลางคืนที่สั้นลงหรือยาวขึ้นเหมือนกัน เช่น ไม้ผลัดใบเขตอบอุ่นอย่างโอ๊ค หรือเมเปิล ที่ใบจะเปลี่ยนสีจากเขียวเป็นแดง ส้ม เหลือง และทิ้งใบเมื่อเข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วงที่กลางคืนยาวนานกว่ากลางวัน และผลไม้หลายชนิดก็มีการออกดอกเพื่อตอบสนองกลางคืนยาวหรือกลางคืนสั้น บางชนิดต้องผ่านช่วงกลางคืนยาวรวมกันเป็นจำนวนชั่วโมงที่เพียงพอในแต่ละปี เพื่อสะสมอาหารให้มากพอจึงจะออกดอกและติดผล

 

              นาฬิกาชีวิตของสิ่งมีชีวิตบนโลกอาจไม่ได้ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่มีแสงหรือไม่มีแสงเพียงอย่างเดียว ปัจจัยอื่น ๆ เช่น อุณหภูมิ ที่ขณะนี้โลกร้อนขึ้นทุกทีส่วนหนึ่งมาจากพฤติกรรมของมนุษย์ ก็อาจจะส่งผลต่อการตอบสนองโดยรวมของสิ่งมีชีวิตได้ โดยเฉพาะพืชพรรณที่เป็นอาหารของมนุษย์ แต่ตราบใดที่ยังมีวิวัฒนาการและสิ่งมีชีวิตสามารถปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปได้ เชื่อว่าจะสามารถดำรงชีวิตต่อไปได้แต่เราต้องช่วยกันรักษ์โลกของเราให้คงอยู่ไปตราบนานเท่านานด้วย

 

ที่มา : ข่าวสิ่งแวดล้อม คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

http://www.en.mahidol.ac.th/thai/news/envi_news_full.php?id=1089

รายละเอียดเพิ่มเติม : เดลินิวส์ 16 มีนาคม 2553

รูปภาพจาก http://www.rakbankerd.com/kaset/openweb.php?id=599&s=tblplant

 

 

กัตติกาMon Jul 19 2010 14:40:07 GMT+0700 (ICT)